W związku z prezydencją Polski w Europie, która trwać będzie do końca roku, Biblioteka Publiczna w Świebodzinie zorganizowała ekspozycję „Szlak Cysterski na środkowym Nadodrzu”, która ma uświadomić nam historyczne związki kulturowe Polski i Europy.
„Podróż Szlakiem Cysterskim to nie tylko zwiedzanie klasztorów cysterskich, ale i swoista wyprawa w przeszłość, pełna refleksji nad duchowym życiem blisko natury, tak odległym i odmiennym od tego w obecnych czasach. Zapoznanie się z bogactwem cysterskiego dziedzictwa pozwoli współczesnemu człowiekowi pogłębić wiedzę o europejskich korzeniach i da inspirację do tworzenia teraźniejszości i przyszłości. Tradycji nie należy bowiem pojmować w pierwszym rzędzie jako rzeczy przeszłej, lecz jako rzecz żywą i aktualną, która dynamicznie dąży ku przyszłości i domaga się nowego urzeczywistnienia odpowiadającego nowym warunkom”. Jest to cytat z Deklaracji Kapituły Generalnej Zakonu Cystersów zawartej w „O głównych elementach współczesnego życia cysterskiego 1968/69”.
Cystersi to zakon katolicki wywodzący się z benedyktynów i posługujący się ich regułą, założony w 1098 r. przez Roberta z Molesme. Nazwa zakonu pochodzi od łacińskiej nazwy miejsca jego założenia – Cistertium ob. Saint Nicolas – les – Citeaux we Francji.
Cystersi noszą biały habit z czarnym szkaplerzem przepasanym płóciennym pasem, przez co są nazywani białymi mnichami. Zakon wydał ok. 850 świętych i błogosławionych. Opactwa i klasztory cysterskie były w średniowieczu ważnymi ośrodkami kultywującymi kulturę, naukę, medycynę wprowadzającymi postęp w rzemiośle i rolnictwie. Doceniając ich wkład w ogólnoeuropejską kulturę, cystersów sprowadzono do Polski w połowie XIII w. Pierwsze klasztory powstały w Jędrzejowie, Łeknie, Lądzie i Lubiążu, a także na środkowym Nadodrzu.
W ramach programu „Europejskich Dróg Kulturowych”, w 1990 r. Rada Europy zadecydowała o powstaniu szlaku turystycznego łączącego dawne i obecne ośrodki cysterskie. Jedno z odgałęzień szlaku, zaczynając od środkowego Nadodrza, przechodzi przez Polskę.
Ekspozycja w Bibliotece Publicznej uwzględnia sześć głównych ośrodków cystersów na środkowym Nadodrzu – Bledzew, Zemsko, Stary Dworek, Rokitno, Obra i Paradyż. Na wystawkę składają się fotogramy oraz rys historyczny miejscowości.
Na szczególną uwagę zasługują:
- w Starym Dworku – pałac opatów bledzewskich – stan dawny i obecny oraz Kolumna Maryjna z Wniebowzięciem NMP w otoczeniu świętych zakonu cysterskiego
- w Bledzewie – rycina klasztoru przed sekularyzacją w 1831 r. oraz figura na wzgórzu, gdzie pochowano 87 rosyjskich żołnierzy zmarłych w klasztorze cysterskim
- w Paradyżu – wspaniały barokowy ołtarz wykonany w warsztatach cystersów lubiąskich
- w Obrze – znakomity, barokowy klasztor pocysterski
Ekspozycji towarzyszy afisz przedstawiający rozmieszczenie klasztorów cysterskich w widłach Obry i Odry.
Ekspozycja czynna będzie do 31 grudnia. Zapraszamy do holu głównego Biblioteki Publicznej przy ul. Bramkowej.