„Wiedzę możemy zdobywać od innych, ale mądrości musimy nauczyć się sami” – te słowa Adama Mickiewicza stanowiły hasło krzyżówki-eliminatki, z którą zmierzyło się grono entuzjastów wiedzy, zaproszonych w grudniowy wieczór do Biblioteki Publicznej w Świebodzinie.
Klub Gimnastyki Umysłu „Erudyta” działający od czerwca tego roku postanowił podsumować swą działalność organizując otwartą krzyżówkę-eliminatkę, aby wyłonić „Erudytę Świebodzina 2014r.” Zadanie polegało na udzieleniu odpowiedzi na 14 pytań z różnych dziedzin wiedzy, o niejednakowym stopniu trudności (za odpowiedzi na pytania o wyższym współczynniku trudności, można było uzyskać dodatkowo po 5 punktów). Następnie, na wykreśleniu ich z diagramu i odczytaniu głównego hasła. Pytania zadawał Tomasz Plichta - Czytelnik Roku 2013, a odpowiedzi uczestników oceniało Jury: Stanisław Romanów, Ludwik Zalewski, Zygmunt Ostrowski.
Po podliczeniu punktów wyłoniono zwycięzcę, którym został Józef Szamrej zdobywając 145 punktów. Drugie miejsce zajął Kazimierz Gancewski, a trzecie Urszula Miara.
Zwycięzca otrzymał pamiątkowy dyplom z zaszczytnym tytułem „Erudyty Świebodzina 2014” wraz ze statuetką przedstawiającą globus. Zgodnie z regulaminem, turniej wiedzy zakończył się komentarzem do zadanych pytań, dokonanym przez ich autora, którym był dyrektor biblioteki Andrzej Grupa.
Rozmowa z Józefem Szamrejem „Erudytą Świebodzina 2014 rok”
Biblioteka: Kiedy i w jakich okolicznościach rozpoczęła się Pańska fascynacja nauką?
Józef Szamrej: Było to w szkole średniej, do której chodziłem we Wrocławiu. Wziąłem wtedy udział w konkursie wiedzy na znajomość wyrazów obcych. No i tak to się zaczęło…
Biblioteka: Które z przeczytanych dzieł popularnonaukowych ceni Pan sobie najwyżej?
Józef Szamrej: Myślę, że było to dzieło von Ditfurtha „Na początku był wodór” , w którym zamieszczony był rysunek, jaki został wysłany w przestrzeń międzyplanetarną w celu poszukiwania cywilizacji pozaziemskich.
Biblioteka: Jakie osiągnięcie naukowe jest Pana zdaniem najbardziej doniosłe dla cywilizacji?
Józef Szamrej: Bez wątpienia odkrycie grafenu, płaskiej struktury plastra miodu, złożonej z atomów węgla, ułożonych w sześciokąty. Grafen ze względu na swoje uniwersalne własności fizyko-chemiczne może wkrótce doprowadzić do rewolucji technologicznej, powodującej przeskok cywilizacyjny.
Biblioteka: Proszę wymienić nazwiska Pańskich uczonych wszechczasów?
Józef Szamrej: Archimedes, Kopernik, Newton, Mendelejew, Edison i Einstein…
Biblioteka: Która z dyscyplin naukowych interesuje Pana najbardziej?
Józef Szamrej: Interesuje mnie wiele różnych nauk, ale chyba najbardziej jednak pasjonuje mnie astronomia.
Biblioteka: Które z pytań „Eliminatki” było Pana zdaniem najtrudniejsze?
Józef Szamrej: Były ich cztery – asteryzm, empireum, subdukcja i Hippona. Dlatego też uważam, że zasadne było premiowanie tych odpowiedzi dodatkowymi punktami.
Biblioteka: Jaka jest Pana najbardziej ulubiona forma rozrywki umysłowej?
Józef Szamrej: Krzyżówki z przymrużeniem oka, Jolka, sudoku.
Biblioteka: Czy ma Pan wypracowany sposób przygotowywania się do turniejów wiedzy?
Józef Szamrej: Generalnie nie ma gotowej recepty na sposób przygotowywania się. Trzeba przyjąć zasadę, że im wcześniej człowiek będzie interesował się różnymi zagadnieniami, czytając książki i artykuły z prasy, tym kapitał wiedzy będzie większy.
Biblioteka: Jakie jest Pana największe osiągnięcie w dotychczasowych pojedynkach w zdobywaniu wiedzy?
Józef Szamrej: Wygrany finał teleturnieju „Magia liter” oraz dwukrotnie zajęte trzecie miejsce w teleturnieju „Jeden z dziesięciu”.
Biblioteka: Jakie miałby Pan wskazówki dla młodych adeptów zdobywania wiedzy?
Józef Szamrej: Nie będę tu oryginalny, jeżeli powiem, że wiedza wymaga spokoju i skupienia. Należy po prostu zminimalizować wszelkie formy rozrywki fizycznej i zabawowej, ograniczyć znacznie korzystanie z udziału w pop- kulturze. Zdaję sobie sprawę, że wielu młodych ludzi z tego nie zrezygnuje, dlatego nie uczestniczą oni w tego typu przedsięwzięciach.
Treść pytań wraz z odpowiedziami:
Geografia
Rzeka w południowej Afryce o długości 1600 km posiadająca największą śródlądową deltę na świecie rozpływająca się po pustyni Kalahari
odp. OKAWANGO
Astronomia
Swoisty układ gwiazd pochodzących z jednego lub z różnych gwiazdozbiorów posiadających swoje nazwy własne np. Wielki Wóz, Trójkąt Letni
odp. ASTERYZM
Literatura
U Dantego najwyższa część nieba lub 2-tomowe, bibliofilskie dzieło Waldemara Łysiaka odp. EMPIREUM
Geologia
Nakładanie się na siebie płyt tektonicznych
odp. SUBDUKCJA
Historia wojskowości
Rodzaj walki wręcz prowadzonej dawniej na morzu
odp. ABORDAŻ
Literatura
Dwutomowe dzieło wydawnicze
odp. DYLOGIA
Językoznawstwo
Łacińska, poetycka nazwa Czech
odp. BOHEMIA
Językoznawstwo
Skrót utworzony z początkowych wyrazów nazwy wielowyrazowej, np. PKO, PGR
odp. AKRONIM
Zoologia
Amerykański niedźwiedź o długiej, czarnej sierści wspaniale wspinający się na drzewa odp. BARIBAL
Klimatologia i literatura
Zimny wiatr wiejący wzdłuż Rodanu lub prowansalski noblista z literatury
odp. MISTRAL
Historia
Najniższy tytuł szlachecki w Anglii
odp. BARONET
Historia
Tam należy się upokorzyć, tak jak cesarz Henryk IV przed papieżem Grzegorzem VII
odp. CANOSSA
Etnografia
Zwyczaj pozwalający na poślubienie wdowy przez brata zmarłego męża
odp. LEWIRAT
Historia religii
Starożytne miasto w północnej Afryce, miejsce śmierci św. Augustyna
odp. HIPPONA
